ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ (1939 - 1953)

Εισαγωγή: Δημήτρης Τζιόβας.

Ο Θεοτοκάς είναι από τις φυσιογνωμίες - κλειδιά για τη νεοελληνική λογοτεχνία και διανόηση. Αν και δεν θεωρήθηκε μεγάλος πεζογράφος ή ο κατεξοχήν νεοέλληνας δοκιμιογράφος, ωστόσο το έργο του έθεσε ορισμένα καίρια ζητήματα. Με το δυναμισμό και τη συγγραφική του δραστηριότητα συνέβαλε, στα τέλη της δεύτερης και στις αρχές της τρίτης δεκαετίας του εικοστού αιώνα, στην διαμόρφωση ενός τύπου διανοούμενου που ήταν άγνωστος στην Ελλάδα. Έως εκείνη την εποχή ο διανοούμενος, ως  όρος και ενεργή παρουσία, σχεδόν απουσίαζε από τον ελληνικό χώρο, εφόσον στο δέκατο ένατο αιώνα κυριαρχούσε η μορφή του πανεπιστημιακού λογίου και στη στροφή του αιώνα επιβάλλεται η εριστική φυσιογνωμία του δημοτικιστή με αποκλειστική έμφαση στα εγχώρια και το γλωσσικό ζήτημα.

(Από τον πρόλογο του βιβλίου)