ΒΑΛΑΩΡΙΤΗ ΑΠΑΝΤΑ

Η μελέτη της προσωπικότητας του Βαλαωρίτη, μιας προσωπικότητας μες στην οποία ο ποιητής του Λόγου βρίσκεται σε ζύμωση διαρκή με τον ποιητή της Δράσης, χρειάζεται κάποια κριτήρια που για την αοχή τουλάχιστον ετούτης της μελέτης βρίσκονται έξω από την παραδεγμένη δικαιοδοσία μιας στενά αισθητικής και λογοτεχνικής περιοχής, Κι αυτό γιατί ο Βαλαωρίτης δεν κοιτάζει απ'έξω το έδαφος της εποχής του, είτε από μια αισθητική είτε από μιάν αυτόνομη ηθική σκοπιά. Ο Βαλαωρίτης βγαίνει μέσα από το έδαφος της εποχής του, σκώνει στους ηράκλειους ώμους του όλα τα άμεσά της βάρη, είναι γεμάτος χώμα, λύθρο, λάσπη, είναι αναμιγμένος στο πρόβλημά της, σπρώχνει με τα χέρια, με τα γόνατα, με το ίδιο του κεφάλι, τα τριγύρω εμπόδιά της, πάσχει να τη λευτερώσει μ'έναν μόχθον άμεσο που του διογκώνει επικίνδυνα κάθε ώρα μες στα αθλητικά του στερνά την καρδιά, και δεν προφταίνει, αυτό είναι βέβαιο, να πάρει καθώς οι άλλοι το πλατύ θεωρητικό λουτρό του μες σ'αυτή την ακατάπαυστη του μόχθου διαρροή.

(Από την εισαγωγή του Άγγελου Σικελιανού)