ΠΟΛΥΒΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ (ΤΟΜΟΣ Α') (ΒΥΣΣΙΝΙ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ ΔΕΡΜΑΤΙΝΗ)

Από τη σειρά «Αρχαίοι Έλληνες Συγγραφείς» του εκδοτικού οίκου «Ζαχαρόπουλου». Επιμελητής εκδόσεως  Ε. Π. Παπανούτσος. 

Ο Πολύβιος αν και μένη ακόμα μέσα στα στενά πλαίσια της πολιτικής ιστορίας, έτσι όπως τη συνέλαβε και την καθιέρωσε η αρχαία ιστοριογραφία, εν τούτοις δεν μπορεί κανείς να το αρνηθή πως τα πλαίσια αυτά τα πλάτυνε και τα πλούτισε όσο κανένας άλλος. Μ' αυτόν το «ιστορείν» ξαναβρίσκει την παλιά αρχική έννοια και σημασία και σημαίνει «εξετάζειν», «μανθάνειν» και όχι απλά «αφηγήσθαι». Εκείνο όμως που ξεχωρίζει σ'αυτόν είναι προπαντός το πρόβλημα της μεθόδου. Και δεν είναι που  και τους προγενέστερους απ'αυτόν  ιστορικούς δεν τους απασχόλησε το ίδιο μεθοδολογικό πρόβλημα. Κανένας τους όμως δεν ασχολήθηκε τόσο μ' αυτό, έτσι που να φτάση σχεδόν να μας δώση μιαν ειδική της ιστορίας μεθοδολογία, και κανείς δεν είχε τόλμη να καινοτομήση στον τομέα αυτό με τόση παρρησία. Ενώ από το ένα μέρος υπογράμμιζε τη σημασία της ακρίβειας, της απροκαλυψίας και της αμεροληψίας, της αντικειμενικότητας και της αυτοψίας, από το άλλο τόνιζε την αξία των πολιτικών, στρατιωτικών και γεωγραφικών γνώσεων, καθώς και την καταβολή της μελέτης όλης της παλαιότερης και της σύγχρονης με το σύγγραφέας της ιστοριογραφίας. Ύστερα από τις προϋποθέσεις αυτές τις στενά μεθοδολογικές προχωρώντας πάρα πέρα ο Πολύβιος έφτανε να μας δώση έστω και στοιχειώδη μια πρώτη φιλοσοφία της Ιστορίας, όπου καθοριζόταν τόσοι οι βασικοί και σταθεροί παράγοντες του ιστορικού γίγνεσθαι, όσο και οι γενικώτερες κατευθύνσεις της ιστορικής έρευνας μαζί με τους αντικειμενικούς σκοπούς της.

ΔΗΜ. Π. ΜΑΝΟΣ

(Από την εισαγωγή του βιβλίου)